Community of practice #4 – Stem van de architect

Op donderdag 17 september 2026 komt de community samen in 't Kadaster in Oostende — een sprekend voorbeeld van een plek die van onderuit groeide. In de voormiddag verkennen we de rol van de architect. In de namiddag ga je zelf aan de slag over het maken en delen van plekken, met praktijksessies, een wandeling en verbeelding. Verwacht inspiratie, uitwisseling en netwerk rond alles wat komt kijken bij toekomstgerichte cultuurinfrastructuur.

De community of practice Cultuurplekken van morgen is er voor iedereen die bezig is met — of zoekend is rond — (toekomstgerichte) cultuurinfrastructuur. Of je nu werkt aan een nieuw gebouw, renovatie, herbestemming of het toekomstscenario van een cultuurplek: je bent welkom.

09.30 - 10.00 – Onthaal met koffie 

10.00 - 10.15 – Welkom door OP/TIL en Anne Mie Strubbe van ‘t Kadaster.
 

10.15 - 10.45 – Blikopener: Team Vlaams Bouwmeester

Annelies Augustyns van het team Vlaams Bouwmeester zet de toon voor de dag met een shift in mindset. In haar essay Ruimte geven en ruimte delen voor Horizon 2035 bekijkt ze het bouwen aan een cultuurplek niet als een technische opgave, maar als een culturele daad: hoe je bouwt, of net niet bouwt, drukt uit wie je bent. 

Vanuit die blik krijgt ook de architect een andere rol. Niet de uitvoerder die achteraf een programma invult, maar een partner die meedenkt over wat er al staat, over de lange termijn en over hoe je ruimte deelt met anderen. Wat betekent die verschuiving voor de plekken die we samen maken?

10.45 - 11.30 – Matchmaking speeddate 

We brengen deelnemers samen rond hun eigen vragen en zoektochten. Aan de hand van enkele concrete vraagstukken ga je kort in gesprek met anderen die met gelijkaardige uitdagingen bezig zijn – jij zoekt, een ander denkt mee, en omgekeerd.
 

11.30 – 12.30 — De stem van drie ontwerpers

Wat hebben cultuurwerkers en ontwerpers van elkaar nodig om tot een goed werkende cultuurplek te komen? In drie korte gesprekken gaat Jana Kerremans in dialoog met ontwerpend onderzoeker Tom Callebaut (TC Plus), architect Maxime Czvek (Czvek Rigby) en architect Tom Gantois (Dertien12).

We kijken naar drie cruciale momenten in een traject: de vraag vóór het ontwerp, de samenwerking met gebruikers tijdens het ontwerp en de plek na de oplevering. Aan de hand van eigen projecten delen de ontwerpers wat helpt, wat schuurt en welke rol cultuuractoren zelf kunnen opnemen om van een bouw- of ruimtelijk traject een sterker project te maken.
 

12.30 - 13.30 – Lunch 
 

13.30 - 15.30 – Vijf keuzesessies
 

• Sessie 1 — Anders kijken naar gebouwen, met Michiel Van Baelen van Miss Miyagi

Miss Miyagi is een alternatieve projectontwikkelaar die uitsluitend inzet op vastgoed met een positieve maatschappelijke impact. Als dienstverlener, niet als investeerder, en steeds vertrekkend vanuit het karakter van een gebouw en de energie van zijn gebruikers. 

Michiel Van Baelen neemt je mee in de principes uit die praktijk: vertrek van wat er al is, draai de ontwerpopgave om, meng functies en zoek nieuwe financierings- en samenwerkingsvormen. Welke van deze principes kunnen cultuuractoren, lokale besturen en organisaties inspireren bij het vormgeven van toekomstgerichte cultuurinfrastructuur? Vanuit concrete projecten ga je in een kleine groep zelf aan de slag — een sessie die inspiratie en interactie combineert.
 

• Sessie 2 — Het collectieve ontwerpproces van Globe Aroma, met Heleen Verheyden 

Met het Huis voor Collectieve Verbeelding bouwt de Brusselse kunstwerkplaats Globe Aroma aan vernieuwde infrastructuur via een collectief ontwerpproces tussen architecten, onderzoekers, huispartners en een gemeenschap van kunstenaars en nieuwkomers. 

Het Huis voor Collectieve Verbeelding onderzoekt wat een rechtvaardige ontwerppraktijk is en hoe vormen van uitsluiting worden gereproduceerd in alledaagse ruimtes, zoals deuren, keukens en toiletten. Zo gaat het bij een deur niet alleen over de kleur en vorm, maar ook over de vraag: “Wanneer voel ik me uitgenodigd om binnen te komen?”. Via uitstappen, gedeelde maaltijden, gesprekken, creatieve ateliers en co-designteams worden gedeelde inzichten vertaald naar concrete ontwerpen. Heleen Verheyden neemt je mee doorheen hun visie en aanpak. 
 

• Sessie 3 – Praktijkwandeling – 't Kadaster

In het voormalige politiekantoor aan de Alfons Pieterslaan bouwt vzw De Stadsnomaden aan 't Kadaster: een open ontmoetingsplek vóór en dóór de buurt, waar zo'n 25 sociale, culturele en creatieve projecten ruimte delen. Onder het motto "slapende plekken wakker maken" hertekenen ze een gesloten gebouw tot proeftuin voor kunstenaars, jongeren en ondernemers. Tineke en Hans van De Stadsnomaden nemen je mee en tonen hoe je samen een plek creëert en ruimte deelt en hoe ondernemerschap, cultuur en welzijn er samenkomen.
 

• Sessie 4 – Verbeeld de ruimte: van lege plek naar concreet idee

Met Maarten Soete van Werk-licht.

In deze verbeeldingssessie ga je samen aan de slag met twee concrete cases: echte ruimtes die een invulling zoeken. Je vertrekt vanuit de droom en denkt mee na over wat de plek kan worden.

Als deelnemer train je zo je eigen verbeeldingskracht en ontwerpblik: je leert hardop dromen, ideeën scherper maken door ze te toetsen aan een echte context, en de denkstappen van een ruimtelijk traject van bij nul meemaken. Je gaat naar huis met nieuwe inzichten over hoe je een leegstaande of lege plek leest en vertaalt naar een concreet toekomstbeeld: inzichten die je zo kan meenemen naar je eigen projecten. De organisaties achter de cases gaan op hun beurt met een rijke oogst aan ideeën naar huis.

Case 1 – Drogenbos - Mikoyan Lamote, vzw De Rand

Hoe bouw je vanaf een leeg perceel een nieuw gemeenschapscentrum dat écht aansluit bij een diverse, uitdagende buurt?

Case 2 - Oostende - Anne Mie Strubbe, de Stadsnomaden

De Stadsnomaden hebben een nieuwe leegstaande site in het vizier in Oostende. Verbeeld mee de toekomst van een plek waar leegstand, stad, cultuur en gedeeld gebruik samenkomen.
 

• Sessie 5 –  In gesprek met Team Vlaams Bouwmeester en Team infrastructuur

Gesprek 1 - Team Vlaams Bouwmeester

Annelies Augustyns van het team Vlaams Bouwmeester neemt je mee in wat de Bouwmeester voor jouw plek of project kan betekenen. Het team begeleidt publieke opdrachtgevers bij het vormgeven van gebouwen, publieke ruimte en masterplannen, van projectdefinitie tot de keuze van een ontwerpteam. 

Vanuit de nieuwe ambitienota Publiek Project, die inzet op uitvoering, verbinding en inclusieve publieke ruimte, ontdek je het aanbod, wie ervoor in aanmerking komt en hoe het in de praktijk werkt, aan de hand van enkele concrete cases.

Gesprek 2 - Team infrastructuur & Buitendiensten van Departement CJM

De Vlaamse overheid werkt momenteel aan een nieuwe visie op cultuur- en jeugdinfrastructuur. Die vertrekt vanuit een eenvoudige maar ambitieuze vraag: hoe kan infrastructuur bijdragen aan een samenleving waarin cultuur nabij, toegankelijk en betekenisvol is voor iedereen?

Tijdens deze sessie gaat Emma Van Loock (Departement Cultuur, Jeugd en Media) in gesprek over de toekomst van cultuurinfrastructuur. Welke rol kunnen cultuurhuizen, bibliotheken en andere gemeenschapsplekken daarin spelen? Welke hefbomen zijn nodig om participatie, inclusie en ontmoeting te versterken? En wat verwachten we daarbij van lokale besturen, culturele organisaties en de Vlaamse overheid?
 

15.45 - 16.30 – Oogst: Twee jaar Cultuurplekken van morgen

OP/TIL blikt terug en deelt de belangrijkste inzichten na bijna twee jaar community of practice. Wat hebben we samen geleerd over de cultuurplekken van morgen? Daarna is er nog tijd om na te praten, te netwerken of je vragen voor te leggen.