Crossing Paths

In 2025 biedt Het Huis Hasselt (HHH) jongeren uit het OKAN-onderwijs in Hasselt en Sint-Truiden, de asielcentra van Heusden-Zolder en Houthalen-Helchteren en de zomerschool Zomerbabbels in Sint-Truiden de kans om hun persoonlijke verhaal artistiek vorm te geven. Onder begeleiding van professionele kunstenaars werken jongeren van 12 tot 18 jaar samen rond identiteitsvorming. Ontmoeting staat centraal; zowel onderling als met de kunstenaars. Via dans, theater en film krijgen ze de ruimte om te laten zien wie ze zijn.

Lola: “De jongeren bepalen zelf hoe ze in beeld worden gebracht en welk verhaal ze willen vertellen. Dit mondt telkens uit in een artistiek toonmoment voor een publiek. Afsluitend organiseren we een verdiepende week onder begeleiding van professionele kunstenaars, met een openbaar toonmoment in cultuurcentrum Hasselt (CCHA).”

Cocreatie is de rode draad doorheen het project. Lola: “De expertise van de kunstenaars garandeert de kwaliteit van de vorm, terwijl de jongeren de inhoud aanreiken. Hun ideeën en verhalen vormen de kern van het gemeenschappelijke kunstwerk.”

Doorheen het hele traject blijven dezelfde kunstenaars betrokken. Lola: “Vertrouwde gezichten verlagen de drempel voor OKAN-jongeren om in hun vrije tijd deel te nemen aan (kunstzinnige) activiteiten. Ook het feit dat families en de directe omgeving via de activiteiten in het asielcentrum in aanraking komen met podiumkunsten, vergroot het draagvlak.”

HHH organiseerde in 2019 voor het eerst een artistiek project met OKAN-leerlingen, op vraag van Campus Hast. Dit kleinschalig initiatief kon echter snel op interesse van andere steden en gemeenten, asielcentra en een zomerschool rekenen. De nood aan een cultureel aanbod voor deze jongeren bleek immers groot. Daaruit is Crossing Paths gegroeid.

Lola: “Via de artistieke trajecten gaat HHH het experiment aan om de leefomgeving van de jongeren verder te leren kennen, meer jongeren te bereiken en nog meer culturele drempels te verlagen. Zo kunnen zij vlotter de weg vinden naar artistieke activiteiten in hun vrije tijd.” 

Het project verloopt in fases. Lola: “Op school maakt het deel uit van het verplichte curriculum. Daarnaast krijgen jongeren de kans om vrijwillig door te stromen naar vervolgtrajecten. Zo ontstaat een natuurlijke groeilijn: van het klaslokaal, via de asielcentra, tot op het podium van het cultuurcentrum. Een ware keten van talentontwikkeling. Gaandeweg willen we het vertrouwen van de jongeren laten groeien en de participatie aan het kunstveld vergroten.”

Het artistieke (vrijetijds)aanbod geeft OKAN-jongeren de kans om actief deel te nemen aan de samenleving en hun integratieproces te bevorderen. Lola: “Jongeren ontwikkelen hun Nederlandse taalvaardigheid in een informele setting, maar leren ook indirect communiceren via lichaamstaal en expressie. Ze ontmoeten nieuwe mensen, bouwen een band op met hun omgeving en nemen actief deel aan het culturele leven – niet alleen als toeschouwers, maar ook als makers.”

Met Crossing Paths wil HHH zowel artistieke uitsluiting tegengaan als gemeenschappen verbinden. Lola: “Ik wil deze jongeren laten voelen dat hun verhalen waardevol zijn, ook in de Belgische samenleving. Want niet alleen zij moeten leren omgaan met het leven in België, ook België moet leren omgaan met hen. Alleen zo kunnen we elkaar écht begrijpen.

Voor OKAN-jongeren zijn de drempels tot culturele participatie hoog. Daarom is transversaal en domeinoverschrijdend samenwerken volgens Lola cruciaal. “De enige manier om de drempels te verlagen is door expertise en netwerken te bundelen, methodieken uit te wisselen, ruimtes te delen en het project samen uit te dragen”, vindt Lola. “Om daartoe te komen, zat ik met elke organisatie apart samen. Zo konden we het project afstemmen op elkaars noden.”

De samenwerking met in totaal 4 scholen, 4 cultuurcentra, 3 asielcentra, 2 gemeenten, en 3 kunstorganisaties krijgt vorm op verschillende niveaus. Lola: “In de klas begeleiden de leerkrachten en kunstenaars de leerlingen samen. De scholen zorgen ervoor dat alle OKAN-klassen het toonmoment bijwonen. Cultuurcentra voorzien technische en promotionele ondersteuning. Asielcentra stellen repetitieruimtes ter beschikking en helpen bij de werving en opvolging van deelnemers. We doen beroep op kunst- en cultuurorganisaties voor het vinden van professionals voor de artistieke trajecten en de doorstroming van getalenteerde jongeren naar andere (podium)producties. Steden en gemeenten ondersteunen financieel, organisatorisch en logistiek ... Alles gebeurt in continue wisselwerking. Flexibel zijn en geduld hebben, zijn hierbij belangrijke kernwaarden om over te beschikken.”

Voor Crossing Paths vroeg HHH ook een bovenlokale projectsubsidie aan. Lola: “Zonder die steun zouden we het project niet op een professionele en kwalitatieve manier kunnen realiseren. Bovendien geeft de subsidie extra geloofwaardigheid aan het initiatief.”

Voor Lola is dit project in vele opzichten ‘een eerste keer’. “HHH treedt voor het eerst op als werkgever. Ik neem hiervoor kunstenaars in dienst die het project inhoudelijk vormgeven. Het artistieke deel geef ik voor het eerst uit handen. En het is de eerste keer dat er zo veel verschillende partners betrokken zijn.”

Lola: “Dit project is een poging, een leerproces, een constante dialoog. Ik hoop het mee te laten bewegen met de inzichten die we gezamenlijk opdoen. Door good practises te delen, kunnen we de opgedane kennis en ervaring verspreiden en op een duurzame manier verankeren binnen een breed netwerk van professionals die met deze doelgroep willen werken.”

“Mijn droom? Crossing paths op structurele basis organiseren. Ik heb de afgelopen jaren veel jongeren zien openbloeien dankzij (podium)kunst. Het is een privilege om daarvan getuige te mogen zijn.”