Minister van Cultuur selecteert 14 bovenlokale cultuurprojecten — ronde 13
Oktober 2025 — Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez keurde recent 14 nieuwe bovenlokale cultuurprojecten goed, voor een bedrag van ruim 1,7 miljoen euro.
In de eerste beoordelingsronde van 2026 voor bovenlokale cultuurprojecten behandelde de commissie 42 aanvragen. Slechts 14 daarvan kregen een positief advies. De selectie toont scherp waar men vandaag op inzet: vernieuwing, samenwerking over gemeentegrenzen heen en een duidelijke meerwaarde ten opzichte van de reguliere werking. Tegelijk maken de negatieve adviezen duidelijk waar dossiers blijven steken.
De resultaten in vogelvlucht
De meerderheid van de goedgekeurde dossiers komt uit de kunstensector, die met 9 projecten duidelijk dominant blijft. Daarnaast kregen ook initiatieven uit het jeugdwerk (2 projecten), cultureel erfgoed, lokaal cultuurbeleid en sociaal-cultureel volwassenenwerk (elk één) positief advies.
De geografische spreiding van de geselecteerde projecten is evenwichtig. Antwerpen, Brussel en Oost-Vlaanderen tellen elk drie goedgekeurde dossiers. Limburg en West-Vlaanderen volgen met twee projecten, terwijl Vlaams-Brabant één geselecteerd project telt. Die spreiding bevestigt de bovenlokale spreiding van de oproep.
Vier inhoudelijke lijnen in de selectie
Hoewel de goedgekeurde projecten sterk verschillen in vorm en schaal, zijn duidelijke inhoudelijke lijnen zichtbaar. De commissie waardeerde vooral projecten die hun doelstelling scherp afbakenen en deze consequent verbinden met partners, doelgroepen en regio’s.
Jongeren en talentontwikkeling als motor
De grootste groep geselecteerde projecten richt zich op jongeren, vaak in een kwetsbare positie. TALENTENHUB van Arktos Limburg biedt jongeren uit de mijnstreek ontwikkelkansen in muziek, film en podcast. In DE SCHAKELGENERATIE | La Puta Tierra van fABULEUS krijgen Limburgse jongeren met een migratieachtergrond een podium voor hun verhalen, zowel op scène als via media. Ook BUREN van MAISHA en Slagkracht van Tromp VZW zetten participatie en artistieke ontwikkeling centraal, elk vanuit een eigen methodiek. The Breakfast Club van Cultuurcentrum Genk koppelt jonge ontwerpers aan bedrijven en wil zo regionale braindrain tegengaan.
Kunst als ruimte voor dialoog en inclusie
Een tweede cluster gebruikt artistiek werk expliciet als instrument voor maatschappelijke reflectie. De klanken van de steden van Muziekpublique onderzoekt hoe migratie het muzikale landschap van grootsteden vormgeeft. Op zoek naar een deurbel van FMDO vertaalt de wooncrisis naar documentaire en performance. In Laughter Studies 7 brengt Nadar een klassiek ensemble samen met artistieke nieuwkomers, waarbij kunst ook fungeert als oefenruimte voor taal en ontmoeting.
Investeren in culturele infrastructuur en netwerken
Andere projecten focussen minder op een eindproduct en meer op het versterken van structuren. Vuurtoren van Cinematiq ondersteunt informele culturele collectieven in Zuid-West-Vlaanderen en begeleidt hen richting professionalisering. BiLT van TheWorkshop ontwikkelt een nieuw werkmodel voor artistiek-technische begeleiding op de Asiat-site. Oemtata 2.0 versterkt de lokale muziekscène in het Meetjesland via infrastructuur, opnames en vrijwilligerswerking.
Verhalen, erfgoed en reflectie
Een laatste groep projecten vertrekt vanuit collectieve verhalen en reflectie. Verzet Verbeeld/t van Helden van het Verzet wil 8 mei verankeren als bovenlokaal herdenkingsmoment voor democratie en vrijheid. Scherp. van De Wenkbrauwerij gebruikt het ambacht van messenslijpen als aanleiding voor ontmoeting en verhalen in de publieke ruimte. Over Schoonheid van Theater Malpertuis onderzoekt via gesprekken, film en podcasts wat schoonheid vandaag betekent in de regio Midwest.
Waarom projecten niet werden weerhouden
Naast deze selectie kregen 28 projecten een negatief advies. Die afwijzingen volgen opvallend duidelijke patronen. Veel dossiers werden beoordeeld als een verlengstuk van de reguliere werking van de organisatie, zonder aantoonbare extra ambitie of vernieuwing. Bij andere projecten bleek het bovenlokale karakter onvoldoende onderbouwd: samenwerking bleef oppervlakkig of beperkte zich tot een optelsom van lokale activiteiten.
Ook inhoudelijke vaagheid speelde een grote rol. Dossiers waarin doelstellingen, formats of planning onvoldoende concreet waren uitgewerkt, wekten weinig vertrouwen in de uitvoerbaarheid. Daarnaast bleken partnerschappen vaak te vrijblijvend, zonder duidelijke intentieverklaringen of gedeeld eigenaarschap. Tot slot speelden zakelijke en administratieve tekortkomingen mee, zoals weinig transparante begrotingen, volledige subsidieafhankelijkheid of projecten die al gestart waren vóór de toegestane begindatum van 1 januari 2026.
Bovenlokaal werken vraagt focus en onderbouwing
De resultaten van deze oproep tonen dat ondersteuning voor bovenlokale projecten geen vanzelfsprekendheid is. De commissie waardeert projecten die hun ambitie scherp formuleren, inhoudelijk vernieuwen en samenwerking aantoonbaar maken. Wie bovenlokaal wil werken, moet dat niet alleen willen, maar ook overtuigend aantonen — inhoudelijk, organisatorisch én zakelijk.
Meer info vind je op de site van het Vlaams Departement Cultuur, Jeugd en media.
