Minister van Cultuur selecteert 16 bovenlokale cultuurprojecten - ronde 12
April 2025 — Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez keurde recent 16 nieuwe bovenlokale cultuurprojecten goed, voor een bedrag van 2.209.200€. Dit is reeds de 12e ronde van de bovenlokale cultuurprojecten sinds deze in 2020 twee keer per jaar werden gelanceerd.
De projecten die zijn goedgekeurd, werden ingediend op 15 november 2024 en kunnen van start gaan vanaf 1 juli 2025.
Met 42 ingediende projecten ligt dat aantal voor deze 12e ronde iets lager dan de voorgaande, waar 47 projectaanvragen werden ingediend. Het slaagpercentage van 2 op 5 blijft in lijn met voorgaande rondes. Een spreiding over de vijf Vlaamse provincies is nog steeds aanwezig, ook al werden in deze ronde geen Brusselse projecten goedgekeurd. Koploper in deze ronde is de provincie Oost-Vlaanderen, met 6 goedgekeurde projecten. Gevolgd door West-Vlaanderen en Limburg met respectievelijk 4 en 3 goedgekeurde projecten. Uit Antwerpen werden 2 projecten goedgekeurd, uit Vlaams-Brabant 1.
Naar duurzame bovenlokale samenwerkingen
In deze ronde vallen drie projecten op die een duurzame samenwerking op bovenlokaal niveau nastreven. In Vlaams-Brabant zetten 27 gemeenten met Troost-Brabant een participatief traject op rond rouw en verlies. Dat moet leiden tot de oprichting van een nieuwe Intergemeentelijke samenwerking.
Projectvereniging Erfgoed Haspengouw zet met Cultuur in beweging vanuit de cultuurdiensten van 12 deelnemende gemeenten in Zuid-Limburg de eerste stappen. Via proeftuinen willen ze de bovenlokale ruimte exploreren en een breed draagvlak voor toekomstige bovenlokale samenwerking genereren.
In de Vlaamse Ardennen zet Nodus vzw een driejarige bovenlokale samenwerking op tussen 4 cc’s en 2 IGS’en met het project Korte Keten, waarbij inclusief werken in de podiumkunsten, participatie en gemeenschapsvorming centraal staan.
Zuurstof voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk
Steeds meer organisaties uit het sociaal-cultureel volwassenenwerk vinden hun weg naar deze projectoproep.
Zo zet Klooz Mic een veilige experimenteerruimte en open podium op, in klooster Nieuwland te Borgloon. Vanuit het project wordt outreachend gewerkt naar verschillende ontmoetingsplekken in Zuid-Limburg om amateurs van alle leeftijden in contact te brengen met woordkunst en het ontwikkelen van eigen talenten en verhalen.
Mesh vzw uit Gent zet met Open Design Labs (ODL) een educatief programma op rond open design voor getalenteerde nieuwkomers en asielzoekers. Zo creëren ze ook een gemeenschap en verbreden ze hun netwerk met lokale professionals uit de culturele en artistieke sectoren in Vlaanderen.
In het project Plaatsmakers palmen jongeren het Meetjesland in met cultuur. Dat gebeurt enerzijds met een participatief traject waarbij ze vijf evenementen opzetten in de regio. Anderzijds gaan ze op vijf jongerenplekken in de regio op onderzoek uit, ze nemen hun inhoudelijke invulling en de ontplooiingskansen voor jongeren onder de loep.
Tot slot zet Madeleine vzw, bekend van de “allez, chantez!” avonden, een onderzoek op met verschillende cultuurhuizen. Ze zoeken naar een solidariteitsmodel dat enerzijds meer betrokkenheid en participatie bij het publiek kan genereren en anderzijds duurzame inkomsten kan genereren voor cultuurhuizen die solidair willen werken.
Natuur, landschap en erfgoed
Opnieuw halen talloze bovenlokale cultuurprojecten hun inspiratie uit onze natuur en rijke erfgoed.
De gemeente Beernem verbindt met het project 50 vondsten 50 verhalen het heden en verleden. Ze plaatsen 50 erfgoedobjecten uit regio Brugge in een culturele maatschappelijke context. Dit doen ze in bibliotheken, waar via een reizende tentoonstelling diverse groepen uit negen betrokken gemeenten worden verbonden.
Gemeente Zedelgem maakt natuur- en erfgoedsite Vloethemveld meer zichtbaar via kunst. Ze realiseren kunstintegraties en evenementen in het gebied, waarbij erfgoed, natuur en cultuur elkaar vinden en versterken.
Kunstenplatform PLAN B zet in het landschapspark Hart van Haspengouw artiesten, parkbewoners en deskundigen samen om een “landschapsspoor” te ontwikkelen. In het project Passing on the landscape maken ze een parcours langs trage wegen dat de dynamiek, meerlagigheid en uitdagingen van het landschapspark uitdraagt.
Dezelfde trage wegen staan ook centraal in het project Sint-Denijs-City Kunst langs trage wegen, dat een toegankelijk parcours van hedendaagse kunst combineert met verbindende ontmoetingen. Via partnerschappen, unieke plekken en kunstwerken die gelinkt zijn aan natuur, onderwijs, toerisme en welzijn gaan bezoekers, bewoners en kunstenaars in dialoog.
Sint-Truidense schatten (STS) zet een cultureel erfgoedprogramma op samen met een groep enthousiaste erfgoedpartners. Dat doen ze in het kader van de zevenjaarlijkse Trudofeesten, waar erfgoed en hedendaagse kunst naadloos in elkaar overgaan. In hun project Sint-Truiden Bezield Erfgoed nodigen ze de brede regio uit om het erfgoed te ontdekken via expo’s, lezingen, workshops, etc.
Participatie, participatie en participatie
Actieve deelname van diverse doelgroepen is vaak een focus binnen verschillende projecten in dit decreet. Ook in deze ronde staat participatie weer centraal.
Onder andere in het project Stamppot van kunstencentrum Nona in Mechelen. De focus ligt daar op het betrekken van mensen met een mentale of fysieke beperking en ouderen. Via workshops, maaktrajecten, uitstappen en feestelijke momenten werkt het project toe naar twee professionele theatervoorstellingen.
Woon.Zorg.Kunst verhoogt dan weer op duurzame wijze de cultuurparticipatie in Zuid-West-Vlaanderen. Drie WZC en vier culturele organisaties (DURF, BUDA, de Ambulanten en MUS-E-Belgium) slaan de handen in elkaar om artistieke residenties op maat van verschillende types WZC te ontwikkelen. Achteraf worden de participatieve methodieken en opgedane kennis zichtbaar gemaakt en verspreid.
STORMLoop26 is een participatief kunstenfestival in Herentals. Via hun website registreren amateurkunstenaars uit de regio hun project en locatie. Ze betrekken leegstaande panden doorheen de stad. Voor het professioneel expoparcours worden hun nieuwe creaties samengebracht.
Tot slot wordt klassieke muziek nieuw leven ingeblazen door Muziekschool De Pinte. Via het Muziek Educatie Festival + willen ze klassieke muziek promoten bij een zo breed mogelijk publiek en jong talent uit heel Vlaanderen de kans geven om te schitteren. Gratis masterclasses, toegankelijke concerten en professionele video-opnames moeten zorgen voor een brede cultuurparticipatie. Samen met partners uit de regio Leie-Schelde bouwen ze aan een duurzaam bovenlokaal netwerk muziekeducatie.
Met deze 16 bovenlokale projecten wordt de zomer alvast rijk aan culturele activiteiten.
