Webinar — Geef jouw eigenaarschap uit handen
Wat als een cultuurdienst en cultuurcentrum ruimte geeft aan dynamieken binnen de stad of gemeente. Niet zelf programmeren, maar wel zuurstof geven aan inwoners en verenigingen?
Met Binnenkijker wil OP/TIL inspireren en concrete verhalen vertellen. Twee sprekers vertellen hun praktijkverhaal. Vragen uit het publiek staan centraal. We beantwoorden die live tijdens het webinar.
Wat wil je nu echt onthouden?
Stadstoeren – Turnhout
Katrijn van Gorp, cultuurbeleidscoördinator bij stad Turnhout vertelt over Stadstoeren. Het is een tweejaarlijks cultureel stadsfestival. De stad doet een oproep bij culturele partners naar projectvoorstellen. Uit de kandidaten kiezen ze drie projecten. Zij ontvangen een werkingsbudget om een participatief voortraject op te zetten met de mensen voor wie zo het doen. Wat daaruit groeit, krijgt een plek in de schijnwerpers tijdens het stadsfestival.
In heel het traject staat de ontmoeting en samenwerking tussen de verschillende doelgroepen binnen de stad centraal. Doorheen het traject en tijdens het festival ondersteunt de stad de partners op communicatief en logistiek vlak.
Tips voor samenwerken
- Vertrouw op het proces. Het voortraject waarin wordt samengewerkt is een experiment: soms is het resultaat onverwacht of niet wat je gehoopt had. Focus vooral op het doel van je plan, in plaats van op het resultaat. Voor Stadstoeren is dat samenwerking tussen culturele partners, verschillende doelgroepen en burgers. Iedereen leert bij en leert elkaar beter kennen.
- Bouw structureel overleg in met de partners. Daaruit kwam bijvoorbeeld het inzicht dat meer zichtbaarheid van de partners zinvol is. Het biedt een meerwaarde voor hen binnen het stedelijk netwerk.
- Baken grenzen af en communiceer er helder over. Doorheen het proces werd duidelijk dat de stad zelf goed moet weten op welke manier en hoe verregaand het kan ondersteunen. Duidelijke communicatie en afspraken daarover met de partners zijn nodig.
Strombeach — Grimbergen/Strombeek
Sophie Van Weert is programmator theater en film bij CC Strombeek en licht Strombeach toe. Al zes jaar lang verandert de stoep en de straat voor het cultuurhuis elke augustus in een strand. Het initiatief daarvoor kwam van Viva1853, een burgercollectief die een opportuniteit zag om hun wijk meer leven in te blazen. Zij voorzien twee weken lang een programma op dat strand en creëren er een fijne belevings- en ontmoetingsplek voor iedereen uit de deelgemeente en daar rondom.
Onder de coördinatie van Viva1853 vullen verschillende lokale verenigingen het zomerprogramma. CC Strombeek ondersteunt het burgerinitiatief met hun logistieke team, technici en onthaalmedewerkers. Ze doen de filmprogrammatie en vullen waar nodig het programma aan. De keuze om de organisatie van Strombeach te omarmen, had ook een effect op de reguliere werking van het CC.
Tips voor samenwerken
- Durf veranderen. Voorheen had het cultuurcentrum geen zomerwerking. Traditioneel was de zomer een rustperiode voor het technisch en ondersteunend personeel. De vraag vanuit Viva1853 zorgde voor een verandering in de interne organisatie van CC Strombeek. Zo krijgt de personeelsploeg zeker nog rustmomenten, maar nu op andere momenten in het jaar.
- Jouw organisatie hoeft niet in de spotlights. De gemeente is een partner in het verhaal, niet de trekker. Dat leverde intern boeiende gesprekken op rond wat eigenaarschap is. Het zette ons aan het denken: hoe stel je je als cultuurcentrum op als partner en ondersteuner van alles wat buiten de eigen muren leeft?
- Leer van de ander zijn aanpak. Het cultuurcentrum werkte al laagdrempelig. Maar stelde ook vast dat Viva1853 toch nog een heel ander publiek over de vloer krijgt. En dat ligt vooral aan hun manier van organiseren.
Vragen uit het publiek
Wat met de financiering?
Hoeveel budget krijgt elk project binnen Stadstoeren en hoeveel personeel vanuit de gemeente wordt hierop ingezet?
De drie geselecteerde projecten krijgen max 20.000 euro. Daarnaast voorziet de stad een budget voor randactiviteiten tijdens het festival zelf. Het is zinvol om tussentijds in overleg te blijven over de budgetten met de partner. Het helpt voor een vlotte opvolging en goed begrip bij de verantwoording achteraf.
Vanuit de cultuurdienst volgen twee mensen de trajecten en het festival op. En er wordt personeel van de communicatiedienst, dienst evenementen en de technische dienst betrokken voor het festival.
Werd de samenwerking officieel vastgelegd?
Is er een officiële samenwerkingsovereenkomst tussen Viva1853 en CC Strombeek?
In de voorbije zes jaar is dat niet gebeurd. Het kwam zelfs niet ter sprake. Door blijvende dialoog en het (h)erkennen van de waarde van het vrijwillig en gedreven engagement van enkele mensen, is een schriftelijke overeenkomst niet nodig.
Reflectie van de sprekers
Katrijn en Sophie luisterden ook naar elkaars praktijkverhaal. Wat viel hen op? Wat is meteen toepasbaar op hun concrete situatie? Welke tips nemen zij mee terug naar hun eigen werkplek?
- Katrijn prospecteert alvast welk plekje in Turnhout dienst kan doen als strand. Ze kijkt ook op naar de vaste groep vrijwilligers waarop Strombeach kan rekenen. Het langdurig vrijwillig engagement én de duurzame samenwerking zijn geen evidenties. Maar het kan dus wel.
- De kruisbestuiving van de drie trajecten binnen Stadstoeren inspireert Sophie. De verschillende doelgroepen en culturele partners ontmoeten elkaar, leren elkaar beter kennen en werken op termijn samen met elkaar. Het zaadje daarvoor wordt geplant door Stadstoeren. Het is een concreet voorbeeld van hoe je samenwerking stimuleert in de praktijk.