In the belly of the city (werktitel A(PPP)el)

Christophe De Jaeger, oprichter en directeur van Gluon, vertelt

In the Belly of the City (2025-2026) is een artistiek initiatief dat oproept om ons voedselsysteem kritisch onder de loep te nemen. Het is een samenwerking tussen Gluon - een Brussels platform dat kunst, onderzoek en maatschappij verbindt - en Futurefarmers, een collectief van kunstenaars, boeren en wetenschappers.

Centrale blikvanger is de A(PPP)el-boot, die intussen de officiële naam Gedragen door je stem kreeg. Dit is een duurzaam gebouwd schip dat groenten en fruit vanuit het Pajottenland via het water naar Brussel vervoert. De boerenboot is een eigentijdse variant van de boerentram van weleer. Aan boord worden de bestellingen klaargezet per winkel of restaurant. In Brussel nemen fietskoeriers het transport over. 

Christophe: “De naam A(PPP)el verwijst o.a. naar Faire un appel, een oproep tot actie voor de ontwikkeling van lokale voedselsystemen en het herverbinden van burgers met de natuur. De boot is niet enkel een logistiek hulpmiddel, maar ook een podium voor artistieke en culturele uitwisseling. Het programma op en rond de boot omvat debatten, lezingen, tentoonstellingen en praktische voedselworkshops. Het doel? Burgers laten reflecteren over ons hedendaags voedselsysteem.”

IDEE

Sinds de start van haar werking in 2007 wakkert Gluon het bewustzijn over globale uitdagingen aan. Futurefarmers ontwikkelde tijdens een residentie bij Gluon de boerenboot. Zodra die klaar was, zocht Gluon naar een manier om er ook een artistieke invulling en ontmoetingsfunctie aan te geven, die aanzet tot reflectie. Zo kreeg dit bovenlokaal project vorm.

Christophe: “Na het lezen van Swallow This van Joanna Blythman en Saying NO to a Farm-Free Future van Chris Maje, besef je hoe belangrijk gezond voedsel is. Dit inspireerde ons om een open oproep te doen naar kunstenaars die met het thema ‘voedsel’ aan de slag wilden. Mensen hebben vandaag meer behoefte aan natuur en willen weten waar hun voedsel vandaan komt. De boot zet bovendien de historische relatie van het Pajottenland als voedselschuur van Brussel in de kijker.”

Sinds de start van haar werking in 2007 wakkert Gluon het bewustzijn over globale uitdagingen aan. Futurefarmers ontwikkelde tijdens een residentie bij Gluon de boerenboot. Zodra die klaar was, zocht Gluon naar een manier om er ook een artistieke invulling en ontmoetingsfunctie aan te geven, die aanzet tot reflectie. Zo kreeg dit bovenlokaal project vorm.

Christophe: “Na het lezen van Swallow This van Joanna Blythman en Saying NO to a Farm-Free Future van Chris Maje, besef je hoe belangrijk gezond voedsel is. Dit inspireerde ons om een open oproep te doen naar kunstenaars die met het thema ‘voedsel’ aan de slag wilden. Mensen hebben vandaag meer behoefte aan natuur en willen weten waar hun voedsel vandaan komt. De boot zet bovendien de historische relatie van het Pajottenland als voedselschuur van Brussel in de kijker.”

In the Belly of the City verenigt een breed netwerk van partners: (internationale) kunstenaars, architecten, onderzoekers, boeren …

Christophe: “We willen het schip zowel in Brussel als in het Pajottenland in handen geven van lokale spelers. We doen dit via oproepen, maar gaan ook zelf op zoek naar partners. De boot werd ondertussen ingeschreven in een aparte vzw, die vanaf september 2025 door vele culturele spelers wordt gerund. Zo blijft de Gedragen door je stem-boot niet alleen een drager van voedsel, maar ook een platform voor creatieve en ecologische uitwisseling.”

Via In the Belly of the City wil Gluon de banden met culturele en sociaal-culturele organisaties uit de Vlaamse Rand aanhalen en een duurzame samenwerking uitbouwen. Onder meer Avansa Halle-Vilvoorde, CC ‘t Vondel, het Felix Art Museum, de buurtwerking van Ruisbroek 1601, IGS Zender, Colibry Mobility en kunstenfestival GIST stappen mee aan boord, net als jeugdorganisatie JNM Pajottenland en scholen uit de regio. Ook Brusselse organisaties zoals TADA, JNM Brussel, GC De Vaartkapoen en Gilbard doen mee. 

Christophe: “Door partners uit zowel Vlaanderen als Brussel te betrekken, vergroot het project zijn reikwijdte en kan het collectieve uitdagingen rond voedselsystemen, milieu en natuurbehoud via diverse artistieke en educatieve activiteiten aankaarten. De interregionale aanpak maakt het ook mogelijk om op ruimer beleidsniveau verandering te stimuleren, met positieve gevolgen voor meerdere gemeenschappen.”

Gluon coördineert alle activiteiten, staat in voor de communicatie en beheert de boot. Futurefarmers ondersteunt het artistieke luik en ontwikkelde samen met bioboer Tijs Boelens het idee om een boerenboot te bouwen. Architect Lode Vrancken (Futurefarmers) bouwde de boot en zorgt voor het onderhoud ervan.

In the Belly of the City neemt samen met kunstenaars, architecten, onderzoekers, boeren en lokale organisaties uit Brussel en de Vlaamse Rand ons moderne voedselsysteem kritisch onder de loep. Het verbreedt de rol van kunstenaars naar diverse domeinen zoals technologie, ambacht, wetenschap en beleidsvorming. Christophe: “We doorbreken de grenzen van afzonderlijke disciplines en creëren een hybride ruimte waarin artistieke experimenten niet alleen worden bedacht, maar ook worden uitgevoerd. Dit project is geen traditionele museumtentoonstelling, maar een maatschappelijk verankerd initiatief dat directe interactie met burgers aangaat.”

Het is ook een opstap naar een mogelijk Leader+-project (een Europese subsidie voor plattelandsontwikkeling). “Europa zet sterk in op samenwerkingen met rurale gebieden. In the Belly of the City is een best practise die we kunnen gebruiken voor toekomstige aanvragen”, aldus Christophe.

Het project streeft ernaar om te herdefiniëren hoe we leven, werken, consumeren en transporteren. Christophe: “Ook al brengen deze real-life experimenten in de praktijk soms uitdagingen met zich mee, we focussen op het zichtbaar maken van blinde vlekken en het vinden van nieuwe kansen binnen bestaande systemen. Of zoals Leonard Cohen treffend zegt: There is a crack in everything. That’s how the light gets in. Barsten maken ruimte voor nieuwe inzichten.”