Impact op bestaande intergemeentelijke samenwerkingsverbanden cultuur
Sinds 3 februari 2023 bestaat het Regiodecreet. De Vlaamse Overheid definieerde 15 referentieregio's om komaf te maken met het lappendeken aan samenwerkingsverbanden.
Die beslissing heeft een impact op de bestaande intergemeentelijke samenwerkingsverbanden cultuur.
Lien Verwaeren, expert regiovorming en directeur bij OP/TIL, licht toe.
5 bovenlokale cultuurregio’s moeten zich aanpassen
Hoewel de bovenlokale cultuurregio’s in Vlaanderen pas sinds 2020 zijn erkend en ondersteund, staan een aantal van hen dus opnieuw voor een uitdaging.
5 van de 19 intergemeentelijke samenwerkingsverbanden voor Bovenlokale Cultuur zullen zich tegen uiterlijk 1 januari 2026 moeten aanpassen aan deze bestuurlijke verandering.
Het gaat over Dijk92, Route 42, Ginter, Cultuurregio Leie-Schelde en de Merode.
Sommige samenwerkingsverbanden zullen met minder gemeenten verder kunnen werken. Anderen worden in twee of drie opgedeeld en moeten op zoek naar andere partners.
OP/TIL kreeg van Vlaams minister voor Cultuur, Jambon, de opdracht om deze regio’s hierbij te ondersteunen. Het zal gaan over maatwerk per regio.
Hindernissen en opportuniteiten, enkele reflecties
Voordat we het veld verder induiken, capteerden we in 2022 eerste reflecties vanuit de IGS’en cultuur. Een aantal regiocoördinatoren en hun voorzitters leggen uit welke hindernissen, én welke opportuniteiten zij zien:
- Tom Van De Velde is coördinator van Dijk92. De partners uit de regio moeten afscheid nemen van Wetteren. Tom heeft het over de zoektocht om daarmee om te gaan. Maar hij ziet ook kansen voor de toekomst.
- Toenmalige regiocoördinator Loes van der Heijden was pas aan de slag toen ze vernam dat Ginter niet als geheel tot een referentieregio behoort. Meer zelfs: de gemeenten van Ginter moeten nu aansluiten bij drie regio’s. Al snel is beslist om nog een paar jaar hard door te werken, zegt voorzitter Lieselotte Denolf, die ook cultuurschepen is in Torhout. Tot de ambitie hoort ook het begeleiden van de gemeenten naar nieuwe samenwerkingsverbanden.
- Route 42 is een klein samenwerkingsverband van zes gemeenten in Oost-Vlaanderen. Ze werken al twintig jaar samen in een regionale bibliotheek. De grootste gemeente in de samenwerking verhuist naar een andere referentieregio. Regiocoördinator Koen De Keukeleire vertelt over de consequenties van de verplichte uitstap.