Stroom op de vaart — doorstroom van kunstenaars als gedeelde verantwoordelijkheid
Details
Download: de publicatie in pdf
Tekst / Annelien van Damme / juni 2025
Jasmien Ceulemans van RADAR Mechelen vertelt en geeft tips.
Een boot als metafoor voor verbinding
Tijdens een wilde brainstorm over bovenlokale samenwerking zagen cultuur- en jeugdwerkers uit Mechelen en Leuven de metafoor voor zich: een boot die vaart tussen Leuven en Mechelen, waar creativiteit stroomt, ideeën overslaan en samenwerking versnelt.
Zowel in Mechelen als in Leuven bleek het voor jonge makers niet vanzelfsprekend om vanuit laagdrempelige initiatieven aansluiting te vinden bij de kansen die er liggen in het professionele kunstenveld. RADAR Mechelen, mijnleuven en Directie Cultuur Leuven wilden weten: “Wat hebben jonge kunstenaars nodig voor hun eerste professionele stappen? Hoe kunnen diverse partners krachten en expertise bundelen om oplossingen voor die noden te voorzien?”
Wat is Stroom op de vaart?
Hoewel de boot er niet kwam, bleef de werktitel Stroom op de vaart wel kleven. Als bovenlokaal cultuurproject onderzochten diverse organisaties uit Mechelen en Leuven in een driejarig praktijkonderzoek de doorstroom van jonge kunstenaars naar het professionele kunstenveld.
In een eerste luik werkten een kleine groep beeldende makers toe naar een groepsexpo. Hier werd ingezet op bruggen bouwen in een concreet project, met expokansen en het faciliteren van atelierruimte en begeleiding.
In een tweede luik peilde het project via enquêtes en groepsgesprekken naar de ervaringen, noden en ideeën van muzikaal talent en muziekorganisatoren. 151 artiesten en 37 kleine en grote organisatoren uit Mechelen en Leuven wisselden hun inzichten uit.
Met de hulp van Bamm! en VI.BE werd Stroom op de vaart als praktijkonderzoek omgezet tot een publicatie. In 7 fiches krijg je inzicht in wat jonge artiesten nodig hebben, rond thema’s zoals toonkansen of netwerk. 7 andere fiches gaan dieper in op wat opportuniteiten en valkuilen zijn van samenwerken met partners. Deze publicatie is gemaakt voor jeugd- en cultuurwerkers. En, voor iedereen die wil samenwerken om jonge creatievelingen een duw in de rug te geven.
“We hopen met de publicatie nieuwe inzichten, ideeën en goesting te geven om samen aan de weg te timmeren voor jonge kunstenaars!”
Van goede wil naar duurzame samenwerking — enkele tips
Breng in kaart welke organisaties er zijn en hoe ze artiesten kunnen ondersteunen. De wisselwerking tussen stedelijke diensten en de bredere jeugd- en cultuursector is daarbij de moeite om te onderzoeken. Zo bereikte het projectenfonds van directie Cultuur Leuven beter de jongere doelgroep van kunstenaars als een meer laagdrempelige organisatie zoals BURn er infosessies over geven.
Ook partners buiten het klassiekere cultuurveld zijn relevant. Startende initiatieven, commerciële en private spelers kunnen verrassende kansen opleveren. Zo gaf cinemacafé Lux28 in Mechelen toonkansen voor beeldende kunstenaars buiten traditionele circuit.
“De beste partner is degene die concrete kansen biedt — ook als die uit onverwachte hoek komt.”
Bouw mee aan de droom van Stroom op de vaart
Wil je ook bijdragen aan de doorstroom van jonge kunstenaars? Download de publicatie en ontdek praktische tools en voorbeelden die je direct kunt toepassen in je eigen organisatie of netwerk.
“Er is geen standaardparcours voor jonge artiesten. Laten we samen meerdere stapstenen voorzien zodat ze hun eigen pad kunnen uitstippelen.”
Gebruik de publicatie als jouw kompas. Je vindt er houvast om voor jouw culturele context uit te zoeken hoe je vanuit samenwerking kan inzetten op toon- en speelkansen, creatieruimte, technische of zakelijke ondersteuning en groeiende kunstenaars helpt bij het opbouwen van een netwerk van professionele contacten en andere kunstenaars.