Soundwest — Muzikaal erfgoed in een regionaal verhaal

Toen Arvid in de zomer van 2025 startte, lag de invulling van Soundwest nog open. Het doel voor 2026? Muziek en artiesten zichtbaar maken die vaag een belletje doen rinkelen bij mensen, maar waarvan ze de achtergrond niet kennen. 

Het idee ontstond bij de erfgoedcel. Maar het fijne is dat Soundwest vervat zit in de gehele werking van het intergemeentelijk samenwerkingsverband, Zuidwest, dat een bovenlokale cultuurwerking en een erfgoedcel heeft. “Zo kwam er een mooie kruisbestuiving tussen beiden." “Het is een van de eerste projecten waarbij we die twee werelden zo nauw met elkaar verweven," legt hij uit. Dat leidt tot interessante nieuwe pistes:

Arvid stond er bovendien niet alleen voor. Hij kon rekenen op een door Zuidwest georganiseerde klankbordgroep die de eerste krijtlijnen van het project uitzette. De groep bundelt de krachten van uiteenlopende partners: van cultuurbeleidscoördinatoren uit de regio, grote Kortrijkse organisaties tot kleinere verenigingen uit de hele regio. 

Dit diverse netwerk zorgt voor een stevig fundament onder het project. Voor Arvid was dit essentieel:  "Ik wil van onderuit iets laten groeien, dus heb ik dat engagement en draagvlak nodig. Als ik die spelers niet hoor, sla ik de bal misschien mis."

Arvid koos bewust voor een ongewone route. In plaats van te werken aan een traditionele museumexpo, ontstond er een reizende voorstelling. "Met een tentoonstelling bereik je vaak hetzelfde publiek. We zochten een manier om naar de mensen toe te gaan." Die plek werd het café: de bakermat van vele muzikale anekdotes. 

De voorstelling — een mix van verhalen, audio en video — ging dan ook in première in Café de Sportwereld van Brouwerij Omer Vander Ghinste. Om de beleving compleet te maken, duiken de muzikale verhalen van mei tot november ook op in de vorm van bierkaartjes aan de toog van vele café's in de regio.

In zijn zoektocht stuitte Arvid op straffe figuren die de regio mee kleur hebben gegeven. Neem nu Claire Vanhonnacker uit Deerlijk. Haar hit ‘Vreemde Vogels’, kreeg een jaar of tien geleden nog een revival in Tien om te Zien. Arvid steekt dan trots zijn hand in de lucht: "Dat komt dus uit onze streek hé!"

Ook Willy Albimoor uit Wevelgem is zo’n ontdekking. Hij was een drijvende kracht achter vele klassiekers zoals ‘Een hutje op de heide’ van Bobbejaan Schoepen en ‘Arme Joe’ van Will Tura. Als arrangeur en orkestleider werkte hij samen met Johan Verminnen, Ann Christy en Louis Neefs. En hij deelde zelfs het podium met rocklegende Chuck Berry. 

Of Tony Sandler uit Lauwe, die in de jaren '60 en '70 internationaal carrière maakte. "Hij is nu 93 en woont in de VS. We zijn erin geslaagd om een uniek video-interview te mogen afnemen met hem voor dit project.”

Het verzamelen van die verhalen was intensief. Arvid trok in de zomer van 2025 heel de regio rond. "Ik was een beetje verbaasd dat een oproep naar leuke anekdotes niet genoeg losmaakte. Het vraagt veel energie om zelf op zoek te gaan." Mensen kennen de werking van Zuidwest soms nog niet goed genoeg, terwijl de organisatie veel doet voor verenigingen. Op het vlak van erfgoed kan je er bijvoorbeeld — ook als particulier — terecht voor het digitaliseren of uitlenen van materialen.

Als freelancer was het soms schakelen tussen verschillende snelheden. Waar Arvid gewend is aan korte lijnen, hebben partners zoals lokale besturen en heemkundige kringen hun eigen ritme. "Ze moeten vaak nog zaken afstemmen en daarbij het tempo van hun interne organisatie volgen. Er kan niet altijd meteen tot actie overgegaan worden." merkt hij op. Toch houdt hij de vaart erin. Voor Arvid mag 2026 een goedgevuld jaar zijn.

Naast de voorstellingen en de verhalenbibliotheek zet Soundwest ook in op kennis delen. Samen met CEMPER organiseerden ze een vormingsreeks om muziekverenigingen te inspireren over het duurzaam bewaren van hun archief. De onderwerpen gaan breed: hoe bewaar je materiaal, hoe ga je om met auteursrechten of hoe draag je zorg voor digitale documenten?

"Verenigingen staan er vaak niet bij stil, tot er plots een jubileum voor de deur staat," vertelt Arvid. "Dan willen ze een boek uitbrengen, maar weten ze niet waar te beginnen." Drie verenigingen zitten nu in een traject om met hun archief aan de slag te gaan. De lessen die daaruit voortvloeien, worden gebundeld in een praktische toolkit. 

Hoewel Soundwest een tijdelijk project is, blijft de opgebouwde expertise binnen Zuidwest beschikbaar voor elke vereniging in de regio die met haar muzikaal erfgoed aan de slag wil gaan. Zo worden de resultaten uit dit project duurzaam bewaard en structureel ingezet in de reguliere regiowerking.

Naast het borgen van het verleden, krijgt het erfgoed ook een actuele vertaling in de Soundwest Sessies. Samen met VI.BE zocht Arvid naar creatief talent om aan de slag te gaan met vergeten muzikale parels uit de regio. Elf artiesten maken nu een eigen versie van een lokaal nummer, elk vanuit hun eigen invloeden.

Dat is een intensief creatietraject. Van mei tot september werken de artiesten samen met gespecialiseerde coaches uit de streek, zoals koordirigent Diederik Glorieux of trombonesolist Jan Smets. Er ontstaan unieke samenwerkingen met koor, orkest en zelfs een beiaard! Drie showcases in september tonen het resultaat, dat ook wordt vereeuwigd op een vinylplaat. Dankzij het netwerk van Zuidwest kunnen de artiesten voor expertise en repetitieruimte terecht bij partners zoals Muziekcentrum Track en vonden al deze verschillende partners elkaar vlot.

Om artiesten en organisatoren ook op langere termijn te verbinden, lanceerde Soundwest via VI.BE een eigen regionaal platform. De website brengt het aanbod uit regio Zuid-West-Vlaanderen in kaart en is een blijvende verbinder binnen de regionale werking. De lancering vond plaats op het Muzikantentreffen in Kortrijk, een inspiratiedag vol workshops en demo’s.

Kortrijk heeft de ambitie om een sterk muziekbeleid op te bouwen. Zuidwest zit mee aan tafel om er een 'ijzersterk muziekbeleid voor de hele regio' van te maken. "We hebben een rijke muzikale regio als we naar de geschiedenis kijken, en dus is het (bijna) een noodzaak dat dit een regionaal verhaal blijft." Die visie reikt zelfs over de landsgrens heen door samen te werken met partners uit Noord-Frankrijk. De ambitie is dan ook om het regionale muziekbeleid na 2026 verder te verankeren in een visie voor de komende tien jaar.

Soms zit de kracht ook in kleine gebaren. Soundwest zette een laagdrempelige subsidie op van 500 euro om lokale projecten rond muzikaal erfgoed te steunen. Dankzij deze steun werd bijvoorbeeld nieuw ontdekt werk van toondichter René de Clercq digitaal gescand en kon een oude orkestvlag gerestaureerd worden voor een tentoonstelling. Ook werden er arrangementen geschreven voor nooit uitgevoerde stukken van Peter Benoit. Zo komen partituren die jarenlang in een lade bleven liggen, eindelijk weer tot leven.

Als afsluiter van het jaar duikt Soundwest in het immaterieel erfgoed met een ode aan een oude traditie: het Sint-Ceciliafeest. Vroeger marcheerden fanfarekorpsen door de straten om bestuursleden op te halen, gevolgd door een eucharistieviering en een flink eetfestijn. 

Soundwest organiseert nu een eigen versie van dit feest om het volledige traject van het afgelopen jaar te vieren. "We willen echt inzetten op participatie en mensen samen laten spelen," vertelt Arvid enthousiast. Het feest gaat door op 12 december in Kuurne. Ook voor het traject wordt er dus regionaal nagedacht.

De strik rond het project is de ‘Soundwest Ouverture’. Deze bijzondere hymne opent de vinylplaat, klinkt tijdens de showcases in september en vormt het hart van het Sint-Ceciliafeest. Maar het stopt niet op het podium. Er verschijnt ook een toegankelijke melodielijn met pianobegeleiding, zodat leerlingen in de muziekacademies ze ook kunnen spelen.

We vroegen Arvid wat hij andere regio’s zou adviseren die een gelijkaardig project willen opzetten. Zijn antwoord is even simpel als uitdagend: "Durf te vertrekken van een wit blad en verlaat de traditionele paden. Dat zorgt voor de meest zinvolle uitkomst, omdat je jezelf dwingt om anders te kijken." En je doet dat niet alleen. 

Zelf de Soundwest-vibe beleven? De Showcases vinden plaats in september 2026 in Muziekcentrum Track Kortrijk. De toolkit voor verenigingen en de vinylplaat worden gelanceerd tijdens het Soundwest Ceciliafeest op 12 december in Kuurne. Hou de website van Zuidwest in de gaten voor alle updates.